Ongi etorri Legegunea atarira

Urriaren 3ko 8/1966 Dekreto-Legeko 23garren Atalaren 4garren zatiak, merkataritza-egitura eta moduak, azokak eta zeiak barne eratzeko eta zehazteko beharrezko izan daitezen Barne - Merkataritzaren alorreko aginduak emateko eskua ematen zion Merkataritza-Ministeritzari; aginte hori Eusko Elkarte Autonomiadunaren lur-eremuan Elkarte horren bakarreango aginte bilakatu da Euskadiko Autonomia-Estatutoa onartzen duen abenduaren 18ko 31/ 79 Lege Organikoaren 10garren ataleko 27garren zatian agindutakoaren ondorioz. Maiatzaren 23ko 1073/80 Errege-Dekretoaren bidez araupetu zen denda bereango salmenta-Jana, Errege-Dekreto horren gai ziren salmenta-moduak araupetzeko. Agintarauok indarrean egon zitezeneko Udalei esandako Errege-Dekreto horrie egokitzeko hiru hilabeteko epea ematen zitzaien eta, Dekreto horretxen azken erabakietako lehenengoak dionez, bakoitzak bere lurraldean bere berarizko arauak erabiliko dituen Elkarte Autonomiadunen gai horretzazko moldatze-moduekiko begiramenaren kaltetan gabe. Esanko hoiek, eta laguntza-bidezko merkataritza-bide horrentzat gizartean dagozkion toki eta egitekoak eratzeko lege-hesparru bat zehaztu beharrak, horrelako ekintzapidentzako oinarrizko arauak finkatu beharra dakarte. Halaber, lege-hesparru hori noraezeko gertatzen da dendetatik kanpoango salmentari buruz gerta daitezkeen Udal-Agintarau berezien artean, oro har, beharrezko elkar-egokitasuna egon dedin, eta bai salmenta-modu horretako bezero eta baliatzaileentzat eurentzat ere, dendamerkataritzarekin erabiltzen diren zergapideekingo funtsezko batasun baten bidez. Horregatik, Merkataritza eta Turismo-Sailaren saloz, Eusko Jaurlaritzak mila bederatzirehun eta larogeigarreneko Irailaren 10ean egindako bilkuran aztertu ondoren, honako hau. ERABAKITZEN DUT LEHENENGO ATALBURUA Guztizko Agintzak Hirugarren Atala. Merkatariek toki bereango saltoki batetik hanpo orubeetan, leku zabaletan edo kalean, toki eta egun aldahorretan egin ditzaten salmentak, eta bai ezein motetako bide-salmentak ere, hiri bakoitzean tokian-tokiko berezitasunei begira dagokien Udalek ezarri ditzaten Araudi eta Agintarauen ariora baino ezingo dira egin. Bigarren Atala. Denda iraunkor batetik kanpoko salmentak araupetu ditzaten Araudi eta Agintarauek, nolanahi ere, Dekreto honetan ezarritako gutxienezko arauak berebaitan izan beharko dituzte. Hihugarren Atala. Araupetu ez dezaten Udaletan, lanbide hori Dekreto honen araupeko izango da eta Dekreto honetako arauak, gainera, ordezko izango dira Udalbatzarrek eta Udal-Erakundeek berariz araupetu gabeko alderdi eta xehetasun guztietarako. BIGARREN ATALBURUA Bide-salmentaz Laugarren Atala. Udalbatzarrek, aste bereango bi egunerako gehienez eman ahal izango dute bere Udal-mugarteango pide-salmentarako baimena. Hobeitabost mila biztanletik gorako Udal guztietan, bide-salmenta hori ezin egin ahal izango deneko "salbuetsitako Udal-marrarte" bat zeliaztuko da. Bosgarrena Atala. Aurreko Atalean aipatutako salbuetsitako udal-marrarte hori Udalak izendatuko du, dagokion MerkataritzaEtxe Ofizialari entzun ondoren; horretarako, alde batetik, alderdi haretako merkataritza-antolapideen maila izango da kontutan eta, bestetik, antolapide-hoien eta biztanlegoaren erosketen egituraren arteko egokitasuna, eta bai bertan biztanle pilaketaren maila ere. Izendatu dedin hiri-marrarteak giro bereangoa eta etenik gabekoa izan beharko du eta, nolanahi ere, kaleartearen erdi-unea barne izan beharko du. Seigarren. Atala. Lehenengoa: Udalbatzarrek horretarako baimena emandako Udaletan bide-salmentan ihardutzeko, merkatariak honako baldintza hauek bete beharko ditu: - Industria-Petxaren Zergapide - Baimenez edo hainbesteko sariz dagokion Zergapide-Ataleko zerrendan sartuta egon, eta ordurartekoak ordainduta eukitzea. - Denda-merkataritzarentzat erabilgarri izan eta bide-salmentarentzat udal-mailan ezarrita dauden petxak edo horretarako Agintarau berezietan ohartemanda daudenak ordaintzea. - Atzerritarrek, gainera, bertan bizi izateko eta berekautan lan egiteko baimenaren jabe direla eta indarrean dauden legeen eskakizunak bete dituztela egiaztatu beharko dute. - Beharrezko udal-baimenaren jabe izatea. Bigarrena.-Bide-salmentarako udal-baimena, eskabidea egiten duenak lehengo zatiak dion merkataritza-moduan ihardutzeko indarrean dauden legearen aldetikako eskakizunak bete izana Udalak aurrez egiaztatzearen menpe egango da, norberarentzakoa eta inori utzi ezinekoa izango da, ez du urtebete baino gehiagoko indarraldirik izango, dagokion lurraldea zehazki mugatuko du eta, lurralde horren barruan, egin daitekeeneko tokia edo tokiak, egunak eta orduak, eta bai baimenaren gai diren salgaiak ere; hoiek ezingo dute ehungintzakoak, eskulanak eta apaingarri txikiak baino izan. Baimenak aukeran eman ahal izango dira eta, beraz, haien zio izandakoak bukatu izanagatik egingarri eritzitakoan Udalak kendu ahal izango ditu, horrek inolako diruzko edo bestelaho ordainik ez dakarrela. Hirugarrena.-Bere egoitza Udalean bertan duten merkatariek izango dute lehentasuna baimen hoiek eman daitezenean. Zazpigarren Atala. Salmenta, kendu daitezkeen tegi edo antolapenetan egingo da, eta hoiek ezingo dira merkataritza edo industria tokietako edo hoien agertoki eta erakustegietako sarreran jarri, ez herri-baliapideetarako etxeetan ere. Zortzigarren Atala. Dagoeneko merkatutxikiak edo azokak egon edo hoietarako baimena eman dedineko Udaletan, bide-salmenta ezingo da horretarako tokietan haiek egin daitezen egunetan euretan baino egin. Horrelakoetan, bide-salmentarako udal-baimenak berariz esan beharko du merkatutxikia edo azoka egin dedin egunetan baimendunari bertan izendatzen zaion tokia. HIRUGAREN ATALBURUA . Merkatutxiki eta azoketango salmentaz Bederatzigarren Atala. Agindu hau baino lehenago egon dauden merkatutxiki eta azokak ohizko toki eta egunetan eta lehen bertan saldu ohi zirenekin egiten jarraitu ahal izango dute, oinezkoentzako merkataritza-giroko kaletan egiten zirenak salbu; hoiek tokiz aldatu egin behargo dira. Udalek merkatutxiki eta azoka berrientzako baimenak aman ahal izango dituzte, dagokien barrutiko Merkataritza-Etxe Ofizialak hortazko argipide-txosten bat egin ondoren; argibide-txosten horretanazoka bakoitzeko saltokien gehienezko zeni,atekoa eta saldu daitezkeen gaiak zehaztuko dira. Hoietan ezingo da arrain eta okela berri nahiz izoztutakorik egon, eta ez estebeterik ere; gainontzeko janariak saltzeko baimena emateko, Elikapide-Araudia bete dedineko ardura izan beharko da. Merkatutxiki eta azoka berrientzako baimenak ezingo dira merkataritza-giroko kale edo hiriguneetatik kanpo egon daitezenean baino eman, eta hoiek egiteko egunak ezingo dute, merkatútxiki edo azoka batentzat, astean bi baino gehiago izan eta, hoietatik, bat gutxienez jai-eguna. Hogeitabost mila biztanletik gorako hirietan, Dekreto honen hirugarren Atalak dionaren arauera zehaztuko den salbuetsitako hiri-marrartetik kanpo baino ezingo dira jarri: Merkatutxiki eta azoka berrietako saltoki baten salmenta egiteko baimenak, bide - salmentarentzat dauden baldintzak berak izango ditu, janariei dagozkienetar indarean dauden legeetan agindutakoak gehituz. - LAUGARREN ATALBURUA Beste salmenta-modu batzuez Hamargarren Atala. Udalek, kaleko toki berean edo jakineko leku zabaletan astean bi eguti baino gehiagotari-aurrerago aipatzen diren salmenta-moduak egin daitezeneko baimena eman ahal izango dute, zortzigarren- Atalean jarritako eginbeharrik gabe, honako baldintza hauekin: Hoien ezarpenerako eta zaingorako betekizunak Udal-Agintarauen bidez aurrez araupetuta egotea hoiek, nahi eta ez, aurreko seigarren eta zazpigarren ataletan ohartemandakoak barne daramatzatela eta, janarien salmentarako, Elikabide-Legebilduman ezarritako bideen arauera egitea. - Kaleko saltoki iraunkorretango salmenta. - Lehenengo ordutarakoak deritzen saltokietango salmentak. - Urtaroan-urtaroko janari galkorren salmenta. - Nekazarien bere lurretatikakoen artezko salmenta. - Kamioe-denden bidezko salmenta, merkatutxikirik ez dagoen hogeita bost mila biztanletik gorako Udaletan. Hamaikagarren Atala. Elkarte Autonomiadunak berak artez, edo horren aginduz edo berarizko baimenez egindako salmenta ez da erabaki honek agintzen duenaren menpe egongo. BOSGARREN ATALBURUA Ikerlaritza eta zigorrak Hamabigarren Atala. Dekreto honetan araupetutako ezein merkataritza-biderentzako baimenak eman ditzaten Udalek, baimendunek hemen agindutakoak behar bezala betetzea zainduko eta bermatuko dute. Hamabigarren Atala. Erabaki honetan agindutakoak ez betetzea, Merkataritza-Araupideekiko hauspen gerta dedinetan, indarrean dauden legeen arauera zigortuko da. Azken erabakiak Lehenengoa: Eusko Jaurlaritzako Merkataritza eta Turismo-Sailari Dekreto hau egiteratzeko eta behar denez ulertarazteko eskua ematen zaio. Bigarrena.-Lanbide-mota hoiei buruzko Udal-Agintarauak jarri ditzaten Udalek, hoien aldaki bat Eusko Jaurlaritzako Merkataritza eta Turismo-Sailari bidali beharko diote. Hirugarrena.-Erabaki hau Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian argitaratutako egunaren biharamonean ja rriko de indarrean. Aldibaterako erabakia Dekreto honen gai diren salmenta-moduak araupetzen dituzten Agintaruak indarren dauzkaten Udalek, erabaki hau argitaratu eta hiru hilabeteko epearen barruan horretara egokitu beharko dituzte. Gasteizen, mila bederatzireun eta larogeigarreneko Irailka 10. Lehendakaria, CARLOS GARAIKOETXEA URRIZA.Merkataritza eta Turismo-Sailburua, KARLOS BLASGO IMAZ.1979garreneko Irailaren 7ko 2209/79 Errege- Dekretoak (21garreneko Aldizkari Ofiziala), Kooperatibei buruzkoetan, besteak baste horrelako erakandeak aztertzeko, zernalakoz mugatzeko eta koaperatiba-errolde bateratzezako agintea eman zion Eusko Kontseilu Nagusiari horrek, esandako Arau horren III Eraskinaren indarrez, azaroaren 16ko 2710/78 Errege-Dekretoaren (Kooperatiben Araudia) 75,87 eta 135garren Atalei eragiten diela. Eusko Jaurlaritza eratu ondoren, agiten hoiek horren Lan-Sailari emanda gelditu ziren, Autonomia-Estatutoaren Aldibaterako Erabakiak diona egiteratuz, Euskal Herriko Agintaritzaren ekainaren 20ko alean argitaratutako 1980garreneko ekainaren 9ko Dekretoaren arauera. Autonomia-Estatutoak, bere aldetik, bere 10garren Ataleko 23 zatian, Elkarte Autonomiadunari "bakarreango" agintea ematen dio Kooperatiba-alorrean, merkataritzarekiko guztizko legeetan dagoenaz beste mugapenik gabe. Horren ondorioz, eta Eusko Legebiltzarrak egitasmoa gertatzen ari deneko Elkarte Autonomiadunaren beraren Kooperatiba-Lege bat onartu ez dezan artean, eskuratutako aginte hoiek behar bezala egiteratzeko, Euskadiko Kooperatiben Herri-errolde bat sortaraztea bidezkoa da, Herrie rrolde hori eta Sail honen Lurralde-Ordezkaritzetango horren atalak behar bezala elkarri egokituz. Hori dela eta, Lan-Sailburuaren saloz eta Eusko Jaurlaritzak 1980garreneko Irailaren 10ean egindako bilkuran aztertu ondoren, honako hau ERABAKITZEN DUT: Lehenengo Atala. Euskadiko Kooperatiben Herrierrolde Nagusia sortarazten da, bere egoitza Gasteizen duela, eta Lan-Sailaren menpeko. Lan-moduekiko eta gaiekiko agiritasuna, legetasuna eta bidezkotasuna izango dituzte bere eginkortasunaren oinarri, bai horren Sail Nagusiak, eta bai tokian-tokiangoak ere. Bigarren Atala. Honela egituratzen da Euskadiko Kooperatiben Herrierrolde Nagusia: a) Euskadiko Kooperatiben Herrierrolde Nagusiaren Zerbitzua izango du Elkarte Autonomiadun osorako ihardutze-erakunde nagusia. b) Tokian-tokiango ihardutze-sail gisa, Lan-Sailaren Lurralde-Ordezkaritza bakoitzean Euskadiko Kooperatiben Herrierrolde Nagusiaren atal bat; horretarako, lehen Espainiako Lan-Ministeritzako Errolde Nagusikoak izan eta 1979garreneko urriaren lehenengoan Eusko Kontseilu Nagusiari eskuratutakoak, orain sortzen den Euskadiko Kooperatiben Herrierrolde Nagusiaren Atal izango dira aurrerantzean. Hirugarren. Atala. Euskadiko Kooperatiben Herrierrolde Nagusiak honako egiteko hauek izango ditu: a) Elkarte Autonomiadun osorako ihardutze-erakunde denez: Lehenengoa. - Mailegu-Kooperatiben Baterakunde eta Bazkunei dagozkienez gero indarrean dauden legeen arauera zernolakoa mugatu, eraso eta egiaztatu beharreko egintza guztiekin hoiek egitea, eta bai eratzerakoan bertan Artezkaria izendatu behar duten lehenengo mailako Kooperatibei edo sortzen direnean bertan probintzia baino lurreremu zabalagoa hartzen dutenei dagozkienek ere. Halaber, arazoaren garrantziak edo zailtasunak komenigarri egin dezanean, Herrieroldearen lurralde-idazguen aginteak ere beretzakotu ahal izango ditu. Bigarrena. - Kooperatiba-Araudia bete dedila zaintzea, gaiaren mamiaren, erroldaketaren eta paper-bideratzearen aldeetatik bereziki, arauok hobeki eta modu eginkorrago batez betetzea eta Herrierroldeko bai idazgu nagusiko eta bai besteetako herrilanarien lanerako gaitasuna hobetzea lortzeko egokiak izan daitezen neurri guztien saloa eginaz. Hirugarrena. - Bateango lanerako beharrezko eritzitakoan, lurralde-idazguak elkarrekin harremanetan jartzea eta hoien lana antolakidetzea. Laugarrena. - Erroldaketa-bideak, eta bai eratze-asmotan dauden Kooperatiba-erakundeen suztatzaileei eta bai dagoeneko eratuta daudenetakoen arduradunak egin beharreko paper-bideraketa guztiak modu eginkorrezkoak, merkeak eta errazak izan daitezela lortzeo xedezko bide guztien azterpena eta saloa egitea. Bosgarrena. - Esandako egiteko hoiei buruz Kooperatiben eta Lankidetza-Erakundeen Artezkaritzak agindu diezaizkion guztiak. b) Tokian-tokiko ihardutze-sail gisa: Lehenengoa. - Aurreko a) letrako lehenengo zatian sartuta dauden Kooperatibei buruzkoak izan eta zernolako-mugapena, erasiotzea eta egiaztatzea beharrezko dutenei hoiek egitea. Bigarrena. - Erraldaketa-gaietan toki-mailan emandado Erabakien aurkako goradeietan argipideak ematea. Hirugarrena. - Zerbitzuen eginkortasuna, merketasuna eta erraztasuna lortzeko neurri guztien azterpena eta saloa egitea. Laugarren Atala. 1. - Eusko Jaurlaritzako Lan-Saileko Kooperatiba eta LankidetzarArtezkaritzako Euskadiko Kooperatiben Herrierrolde-Idazguan honako liburu hauek izango dira: 1) Egunerokoa. 2) Kooperatiba-Bazkunen Errolde-Liburua. 3) Kooperatiba-Batasunen Errolde-liburua. 2. - Lan-Sailaren Lurralde-Ordezkaritzetan honeko liburu hauek izango dira: 1) Egunerokoa. 2) Kooperatiba-Bazkunen Errolde-Liburua. Bietan, Egunerokoaren eta Errolde-Liburuaren erabiltze-modua eta barnekoa 2710/78 Dekretoaren 88tik 91garrerafnoko Atalek (biak barne) agintzen dutenei darizkienak izanga dira. Bosgarren Atala. EuskadikQ KQoperatiben Herrierrolde Nagusiak agiritasun-xedez ihardungo du, honako arau hauei datxikiela: Lehenengoa. - Zerrendan eraso beharreko izan eta eraso gabeko agiripaperek ez dute nste onezko gainantzekoekiko indarrik izango. Horri buruz, Kooperatiba-erakundeen sortarazte, Araudi-aldaketa, bat egite, berebaitaratze, banatze, zatitze edo deusezte-egintzen erasotzeak eratze-indarra izango du. Hutsa egindakoak ezingo du erasota egote ezagatik legera jo. Bigarrena. - Agiritasuna, agiritegiko liburu eta agiripaperak erakutsita edo Herrierroldeko arduradunaren egiaztapen-agirien bidez egiteratuko da. Egiaztapen-agiria izango da Errolde horretan idatzita daudenak sinistarazte-indarrez egiaztatzeko bide bakarra. Hitzez-hitzekoa izan dedinean, xerokopiaz edo aldakiak egiteko beste ezein mekanika-bidez baliatu ahal izango da. Seigarren Atala. Herrierroldean eraso beharreko agiripaper guztien zernolakoazko mugapena egingo da, liburura aginte-indarrezko lege-arauak bete dituztenak baino iritsi ez daitezen. Zernolakoa mugatzeko, aurkeztutako agiripaperei eta Errolde-Liburuan erasota daudenei dariena izango da oinarri. Zazpigarren Atala. Zernolakoa mugatu ondoren, eskatutako erasotzea egitea, gerogorako uztea edo ukatzea erabakiko da, agiriok hutsik gabekoak izatearen edo zuzendu daitezkeen edo ezin zuzendu daitezkeen hutsak egotearen arauera. Zernolakoaren mugapenaren ondorioz agiri bat erasotzeari gerorakotu edo uko egingo balitzaio, ohar bat idatziko da hutsak zuzendu edo goradeia erabaki dedinerarterako. Zortzigarren Atala. Liburuetan erasotzeak, Kooperatiben Guztizko Legean eta Araudian ohartemandako ondorioak dakartza. Liburuetan eta Herrierroldean idatzita daudenak zehatz eta balioduntzat jotzen dira. Erasotzeak ez die Legearen edo Araudiaren indarrez baliorik ez duten egintza edo hitzarmenei baliorik ematen. Zehaztasunik ezaren edo baliorik ezaren adierazpena ez da gainontzekoek Herrierroldean dagoenaren arauera eta uste onez beretzakotutako eskubideen kaltetan izango. Euskadiko Kooperatiben Herrierrolde Nagusian idatziz erasotakoak bere zehaztasunik ezaren edo baliorik ezaren adierazpena eraso ez dedin artean erabateko eraginkortasuna izango dute; Koopetariba ezingo da zernolakoaren mugapena eta erroldean erasotzea noraezeko duten bazkunihardutzesailen erabakiez bidezkotasunez baliatu, dagokion erasitze hori eginda dagoela jakinarazi dakionerarte. AZKEN ERABAKIAK Lehenengoa. - Lan-Sailak em.ango ditu Euskadiko Kooperatiben Herrierroldea Euskadi osoko nahiz lurralde mailan antolatzeko eta ihardunean jartzeko beharrezko izan daitezen baliapide eta egiteratze-arauak. Bigarrena. - Dekreto honek berariz araupetu gabeko epe, goradei eta gainontzekoei buruzkoetan, edo aurreko aginduak aipatzen dituen erabiltze eta egiteratze-moduei buruzkoetan, 1958garreneko uztailaren 17ko Arduralaritzabide-Legeak diona izango de nagusi. Hirugarrena. - Dekreto hau, Euskal Herriko Agintaritzaren Aldizkarian argitaratu eta biharamonean jarriko da indarrean. GEHIGAR.RIZKO ERABAKIA Honako arau hauek gelditzen dira aldatuta edo osatuta Dekreto honetan aipatutako erabakietan agindutakoei egokitzeko beharrezko gerta dedin neurrian: - Kooperatiba-Araudiaren 75garren Atala, Azaroaren 16ko 2710/1978 Errege-Dekretoa (1978, 2498 eta 1979, 405). - 2710/1978 Errege-Dekretoaren 87garren eta 135garren Atalak. Gasteizen, 1980garreneko Irailak 10. Lehendakaria, CARLOS GARAIKOETXEA URRIZA: Lan-Sailburua, MAR,IO FERNANDEZ PELAZ.